ÇHD Susmadı, Susmayacak!

 

KRİZ MASASI 1 MAYIS 2020 RAPORU

KRİZ MASASI 1 MAYIS 2020 RAPORU

 

Şubemizce İstanbul’da kurulan 1 Mayıs Kriz Masası, çalışmalarını büyük oranda tamamlamış olup derlediği bilgileri kamuoyuna sunar:

Geçtiğimiz yıllarda 1 Mayıs işçi sınıfının birlik ve mücadele gününün Taksim Meydanı’nda kutlanması, 1977’de katledilen işçi ve devrimcilerin anılması yasaklanmış ve meydan halka kapatılmıştı. Fabrikalarda, tarlalarda ve işyerlerinde işçilerin önlemsiz çalışması sürerken bu 1 Mayıs’ta Covid-19 pandemisi gerekçe gösterilerek Anayasa’ya aykırı bir genelgeyle sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş, tüm eylem ve etkinliklerin engellenmesi amaçlanmıştır. Yasak nedeniyle meydana gelebilecek olası hak ihlallerine karşı mücadele etmek üzere kurulan Kriz Masası; telefon üzerinden ve sosyal medya aracılığı ile mağdurların çağrılarına cevap vermiş, özgürlüklerinden alıkonulan kişilerin tutulduğu alanlarda, hastanelerde, polis merkezlerinde ve adliyelerde görev yapmıştır. Bu alanlarda tespit edebildiği kişilere hukuki yardım sunmuş, temel ihtiyaçlarını gidermiş, ifade işlemlerine katılmış ve bu kişilerle ilgili yakalama ve gözaltı kararına itiraz gibi gerekli yasal girişimlerde bulunmuştur. Sürecin muhtelif aşamalarında kamuoyunu bilgilendirici açıklamalar yapmış, bu açıklamalarda “Sokağa çıkma yasağı ve uygulamalarının  hukuksuzluğunun gerek Ceza Mahkemeleri, gerekse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile ortaya konduğu; temel hak ve özgürlüklere müdahale eden bir yasaklamanın genelge ile ilanının mümkün olmadığını, 1 Mayıs kutlamalarının bu şekilde engellenmesinin ifade özgürlüğüyle, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katılma hakkına temelden müdahale teşkil edeceğini” ortaya koymuştur. Özellikle işçiler fabrikalarda çalışmaya devam eder, emekçiler sağlıksız koşullarda sermayenin karı için hayatları pahasına mesailerini sürdürürken bu yasağın herhangi kamu yararı ile ilişkilendirilemeyeceği de açıktır.

“1 Mayıs eylemleri ve kutlamaları nedeniyle yaşanacak gözaltı ve hak ihlallerine karşı hukuki destek talebi için Derneğimize başvurabilirsiniz. Yaşasın 1 Mayıs. Bıji Yek Gulan” mesajı ile ÇHD İstanbul Şube olarak 1 Mayıs 2020 Kriz Masasını yurttaşlarımıza ve dayanışma için meslektaşlarımıza duyurmuştuk.

Başta telefon ve sosyal medya olmak üzere çeşitli iletişim kaynakları üzerinden tarafımıza bildirilen ve takip için alanda görev üstlenen-karakollarda bulunan üye meslektaşlarımız tarafından doğrudan edindiğimiz bilgilere göre, 1 Mayıs kutlamak üzere 48 işçi, emekçi, öğrenci yurttaşımız gün içerisinde Beşiktaş, Taksim Meydanı, Elmadağ, Şişli,  Kadıköy Rıhtım ve Okmeydanı’nda gözaltına alınmıştır.

Gözaltılar çeşitli karakollara ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü Vatan Güvenlik Şube’ye götürülmüş olup, 1 Mayıs 2020 Cuma günü akşam saatleri itibariyle tüm gözaltılar ifade işlemlerinin ardından serbest bırakılmış durumdadır. Yalnız 2 yurttaşımız İstanbul Çağlayan Adliyesi’ne getirilip buradaki ifade işlemlerinin ardından serbest bırakılmıştır. Gözaltına alınan yurttaşlarımıza adli işlemin yanında “sokağa çıkma yasağını ihlal” ve bir kısım yurttaşımıza da ek olarak “emre itaatsizlik” gerekçeleriyle Kabahatlar Kanunu hükümlerine göre idari para cezası kesilmiştir.

Bütün bir ülkede sokağa çıkma yasağı gibi temel hak ve özgürlükleri doğrudan etkileyen bir düzenlemenin genelge ile ilanı mümkün değildir. Temel hak ve özgürlüklere dair bir müdahalenin nasıl ve ne şartlar altında yapılacağı belli olup bu şekilde bir ilanın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince “ihlal” kararlarıyla sonuçlanması kaçınılmazdır. AİHM’in daha önceki kararları da bu yöndedir. Açık hukuksuzluğa karşın bu şekilde uygulama yapılması iktidar makamlarının keyfiliği ve  gayri meşruluğunun göstergesidir.

Yurttaşların tamamı gözaltı işleminin başından bu yana işkenceye uğramışlardır:

  • Gözaltılar genel olarak plastik kelepçe işkencesine maruz bırakılmışlar, darp edilmiş ve hakarete uğramışlardır. Sıkı kelepçe uygulamaları nedeniyle yurttaşların kollarında kan oturması gözlemlenmiştir.
  • Gözaltına alınan Delal Erol’a yapılan müdahale insanlık dışı boyutlara ulaşmış ve neticesinde sağ kolu kırılmıştır. Kırık, doktor raporuyla tespit edilmiş durumdadır.
  • Yurttaşlar üzerlerindeki önlükleri çıkarma bahanesiyle otobüs içinde yere yatırılmış ve üstlerine çıkılarak işkence görmüşlerdir.
  • Covid-19 pandemisi nedeniyle işbu yasakların uygulandığı iddia edilmesine karşılık hiçbir şekilde yurttaşları koruyucu önlem alınmamış, her türlü temasla gözaltı yapılmıştır. Polis merkezindeki tespitlerimizde birçok polisin eldiven ve maske kullanmadığı görülmüştür. Yine sosyal mesafe uygulaması yasağa gerekçe gösterilirken yurttaşlar tek bir gözaltı otobüsüne polisler hariç 12 kişi konulacak kadar sıkıştırılmışlardır.

Gerek uluslararası sözleşmeler, gerek Anayasa, gerek 2911 sayılı kanun ve gerekse AİHM ile yerel mahkeme kararları tüm yurttaşların önceden izin almaksızın gösteri yürüyüşü yapma, düşünce ve ifade özgürlüklerini diledikleri gibi ve diledikleri yerde kullanma haklarını güvence altına almakta teyit etmektedir.

Bu açıdan tekrar ifade etmek isteriz ki, işbu sokağa çıkma yasağının bizatihi kendisi bir hak ihlali olup herhangi şekilde halk sağlığının korunması amaçlanmamış, tam tersi yurttaşların haklarının kısıtlanmasında bir fırsat olarak kullanılması haline gelmiştir. Hiçbir sağlık önlemi alınmaksızın uygulanan gözaltılar ve kötü muamele-işkence vakaları aynı hak ihlalinin devamı niteliğindedir.

Gösteri yürüyüşü ve 1 Mayıs kutlaması haktır kısıtlanamaz.

Yaşasın 1 Mayıs

Biji Yeke Gulane

 

1 Mayıs 2020 Kriz Masası

Çağdaş Hukukçular Derneği

İstanbul Şubesi

 

Share Post